स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान झाल्यानंतर अनेक तरुण महिलांच्या मनात एक महत्त्वाचा प्रश्न उभा राहतो — उपचारांनंतरही आपल्याला आई होता येईल का? गर्भधारणा, प्रजननक्षमता आणि स्तनपान याबाबत अनेक शंका असतात आणि त्यांची योग्य उत्तरेही अनेकदा माहीत नसतात. प्रजनन वैद्यक आणि आयव्हीएफ तज्ज्ञ डॉ. भावना शर्मा यांनी या विषयावर महत्त्वाची माहिती दिली आहे.
उपचार सुरू करण्यापूर्वीच चर्चा का गरजेची?
भविष्यात आई व्हायचे असेल तर उपचार सुरू करण्यापूर्वीच डॉक्टरांशी प्रजननक्षमता जपण्याच्या पर्यायांवर मोकळेपणाने चर्चा करणे गरजेचे आहे. कारण एकदा उपचार सुरू झाल्यानंतर काही पर्याय मर्यादित होऊ शकतात किंवा उपलब्ध राहतीलच असे नाही. अनेकदा उपचार तातडीने सुरू करावे लागत असल्याने गर्भधारणा आणि कुटुंब नियोजनाशी संबंधित योजना पुढे ढकलाव्या लागतात. मात्र काही महिलांना केमोथेरपी किंवा इतर उपचारांचा त्यांच्या प्रजननक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो, याची आधीपासून कल्पनाच नसते. उपचारांदरम्यान मासिक पाळीच्या चक्रात बदल जाणवू लागल्यानंतरच त्यांना या संभाव्य परिणामांची जाणीव होते.
मातृत्वाची शक्यता संपते का?
स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान झाले म्हणजे मातृत्वाची शक्यता पूर्णपणे संपली असे अजिबात नाही. कर्करोग उपचार आणि प्रजनन वैद्यकशास्त्रातील प्रगतीमुळे महिलांसमोर आता अधिक पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. प्रजननक्षमता जतन करण्याच्या आधुनिक पद्धती, उपचार पूर्ण झाल्यानंतर गर्भधारणेचे काळजीपूर्वक नियोजन आणि तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन यामुळे काही महिलांना कुटुंब स्थापन करण्याच्या आशा जिवंत ठेवण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे निदानानंतर मातृत्वाची स्वप्ने पूर्णपणे सोडून देण्याची गरज नाही.
मात्र गर्भधारणेचा निर्णय केवळ अंदाज किंवा सर्वसाधारण माहितीच्या आधारे घेणे योग्य ठरणार नाही. गर्भधारणेसाठी योग्य वेळ कोणती आणि सुरू असलेल्या औषधोपचारांमध्ये काही बदल करणे आवश्यक आहे का, याबाबत संबंधित कर्करोगतज्ज्ञ आणि प्रजनन तज्ज्ञांशी सविस्तर चर्चा करावी. या संपूर्ण प्रक्रियेत महिलेचे आरोग्य आणि सुरक्षितता जपण्यासोबतच तिच्या मातृत्वाच्या इच्छा आणि कौटुंबिक नियोजनाचाही विचार होणे गरजेचे आहे. स्तनपान करणे शक्य असते, मात्र ते घेतलेल्या उपचाराच्या प्रकारावर आणि शस्त्रक्रियेवर अवलंबून असते. प्रजननक्षमता जतन करणे म्हणजे उपचार पुढे ढकलणे नव्हे; उपचार सुरू करण्यापूर्वी उपलब्ध वेळेत कोणते पर्याय शक्य आहेत हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. यासाठी कर्करोगतज्ज्ञ आणि प्रजनन तज्ज्ञांनी एकत्रितपणे योग्य वैद्यकीय योजना आखणे आवश्यक आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply