पंखा बंद झाला की अचानक झोप उडते, किंवा कूलरच्या आवाजाशिवाय झोपच लागत नाही, असा अनुभव अनेकांना येतो. रात्रीच्या शांततेतही काहींना झोपायला अडचण वाटते, तर एका विशिष्ट आवाजात मात्र ते सहज झोपी जातात. यामागे मेंदूची सवय आणि आवाजाशी जोडलेले मानसिक सिग्नल कारणीभूत असू शकतात.
मेंदूची सवय आणि साउंड मास्किंग
रोज एकाच आवाजात झोपण्याची सवय लागली की मेंदू त्या आवाजाला झोपेचे सिग्नल मानू लागतो. पंख्याचा किंवा कूलरचा एकसारखा आवाज इतर लहान-सहान आवाज झाकून टाकतो. याला साउंड मास्किंग म्हणतात. त्यामुळे अचानक होणारे आवाज झोपमोड करत नाहीत आणि झोप सलग राहण्यास मदत होते.
हा आवाज थांबला की मात्र मेंदूला नेहमीचा सिग्नल मिळत नाही आणि आजूबाजूचे बारीक आवाज अधिक जाणवू लागतात. त्यामुळे झोप उडण्याची किंवा झोप न लागण्याची भावना निर्माण होऊ शकते.
शांततेत झोप का कठीण वाटते?
पूर्ण शांततेत मेंदू अधिक सजग राहतो आणि प्रत्येक छोटा आवाज त्याच्या लक्षात येतो. त्यामुळे काहींना शांतता ही झोपेसाठी अडचण ठरते. मात्र हा परिणाम प्रत्येक व्यक्तीनुसार बदलतो. काहींना पूर्ण शांतता आवडते, तर काहींना एकसारखा पार्श्वआवाज झोपेसाठी उपयुक्त वाटतो.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply