रामायणातील वाली आणि सुग्रीव यांच्या युद्धाचा प्रसंग हा संपूर्ण कथेतील सर्वांत रंजक प्रसंगांपैकी एक मानला जातो. दोन भाऊ, दोघेही बलवान आणि दिसायला अगदी सारखे. युद्धाच्या मैदानात जेव्हा दोघे एकमेकांशी भिडले, तेव्हा त्यांच्यात फरक करणे कोणालाही शक्य नव्हते. प्रभू श्रीरामांसमोरही हाच मोठा प्रश्न उभा राहिला होता.
दिसायला सारखे दोन भाऊ
वाली आणि सुग्रीव हे दोघेही वानरराज्याचे राजपुत्र होते. त्यांची शरीरयष्टी, चाल, ताकद आणि चेहरा एवढा सारखा होता की युद्धात कोण वाली आणि कोण सुग्रीव हे ओळखणे अवघड जात होते. सुग्रीवाने श्रीरामांची मदत मागितली होती. श्रीरामांनी सुग्रीवाला वालीशी युद्धात पराभूत करण्याचे आश्वासन दिले होते. मात्र युद्ध सुरू झाले तेव्हा श्रीरामांना बाण कोणावर चालवायचा हेच समजेना. चुकीच्या व्यक्तीवर बाण चालवला गेला असता तर मोठा अनर्थ झाला असता.
गळ्यातील फुलांची माळ ठरली ओळख
या अडचणीवर एक सोपा पण चतुर उपाय काढण्यात आला. सुग्रीवाच्या गळ्यात विशेष फुलांची माळ घालण्यात आली. ही माळ गजपुष्पी फुलांची होती. त्यामुळे युद्धाच्या गदारोळातही सुग्रीव सहज ओळखता येत होता. माळ घातलेला योद्धा म्हणजे सुग्रीव, हेच त्याचे चिन्ह ठरले. या ओळखीमुळे श्रीरामांना नेमका बाण कोणावर सोडायचा हे स्पष्ट झाले. ही कथा केवळ एका माळेची नाही, तर अडचणीच्या प्रसंगी काढलेल्या चतुर उपायाची आहे. रामायणात अशा छोट्या पण महत्त्वाच्या प्रसंगांमधून मोठे धडे मिळतात. आजही ही कथा सांगितली जाते तेव्हा वाली आणि सुग्रीव यांच्या युद्धापेक्षा गळ्यातील माळेची आठवण जास्त येते.
Leave a Reply