दिव्या देशमुख, तेजस्विन शंकर यांना अर्जुन पुरस्कार

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते शुक्रवारी, १३ नोव्हेंबर रोजी राष्ट्रपती भवनात राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार २०२५ चे वितरण करण्यात आले. या सोहळ्यात बुद्धिबळ विश्वचषक विजेती दिव्या देशमुख आणि डेकॅथलॉनपटू तेजस्विन शंकर यांच्यासह एकूण १७ खेळाडूंना अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. अर्जुन पुरस्काराशिवाय द्रोणाचार्य पुरस्कार, जीवनगौरव अर्जुन पुरस्कार, तेनझिंग नॉर्गे राष्ट्रीय साहसिक पुरस्कार आणि राष्ट्रीय क्रीडा प्रोत्साहन पुरस्कारांचेही यावेळी वितरण झाले.

दिव्या आणि तेजस्विन यांची ऐतिहासिक कामगिरी

दिव्या देशमुखने फिडे महिला विश्वचषक २०२५ चे विजेतेपद पटकावून इतिहास घडवला होता. हा किताब जिंकणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली. बाकू येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात तिने अनुभवी बुद्धिबळपटू कोनेरू हम्पीचा रॅपिड टायब्रेकरमध्ये १.५-०.५ असा पराभव केला होता.

तेजस्विन शंकरने राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत डेकॅथलॉन प्रकारात कांस्यपदक जिंकले होते. या प्रकारात पदक मिळवणारा तो पहिला भारतीय खेळाडू ठरला. या उल्लेखनीय कामगिरीची दखल घेत त्याला अर्जुन पुरस्काराने गौरवण्यात आले.

अन्य पुरस्कार विजेते

अर्जुन पुरस्कार मिळवणाऱ्या अन्य खेळाडूंमध्ये धावपटू मोहम्मद अजमल वरियाथोडी, रेस वॉकर प्रियंका गोस्वामी, मुष्टियोद्धा नरेंद्र, बुद्धिबळपटू विदित संतोष गुजराथी, पॅरा नेमबाज धनुष श्रीकांत, हॉकीपटू लालरेमसियामी हमारझोर्ट आणि राजकुमार पाल यांचा समावेश आहे. कबड्डीपटू सुरजीत आणि पूजा, पॅरा नेमबाज रुद्रांश खंडेलवाल, पॅरा अॅथलीट एकता भ्यान, रोअर अरविंद सिंह आणि नेमबाज अखिल श्योराण यांनाही हा सन्मान मिळाला.

महिला बॅडमिंटन दुहेरीतील त्रिशा जॉली आणि पुलेला गायत्री गोपीचंद या जपान मास्टर्स स्पर्धेसाठी जपानमध्ये असल्याने सोहळ्याला उपस्थित राहू शकल्या नाहीत. अनुभवी फुटबॉलपटू इसायाह अरुमाइनयागम यांना जीवनगौरव अर्जुन पुरस्कार देण्यात आला.

प्रशिक्षकांमध्ये अॅथलेटिक्सचे परवीर सिंह, मुष्टियुद्धाचे छोटे लाल यादव आणि धर्मेंद्र सिंह यादव, नेमबाजीच्या नेहा नंदकुमार चव्हाण आणि कुस्तीचे वीरेंद्र कुमार यांना द्रोणाचार्य पुरस्कार मिळाला. साहसी क्रीडा क्षेत्रात बलजीत कौर आणि स्कलजांग रिग्झिन यांना भूपृष्ठावरील साहस, रिमो साहा यांना जलसाहस, तर शिव प्रसाद चमोली यांना जीवनगौरव श्रेणीत तेनझिंग नॉर्गे पुरस्कार देण्यात आला.

पुणे येथील आर्मी पॅरालिम्पिक नोडला राष्ट्रीय क्रीडा प्रोत्साहन पुरस्कार मिळाला. लेफ्टनंट कर्नल दलजीत सिंह यांनी हा पुरस्कार स्वीकारला. क्रीडा विकास आणि खेळांना प्रोत्साहन देणाऱ्या संस्था-संघटनांना हा पुरस्कार दिला जातो.

राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार दरवर्षी क्रीडा क्षेत्रातील उत्कृष्ट कामगिरीची दखल घेण्यासाठी दिले जातात. सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती अरुण कुमार मिश्रा यांच्या अध्यक्षतेखालील निवड समितीच्या शिफारशींनुसार क्रीडा मंत्रालयाने १८ ऑगस्ट रोजी २०२५ च्या विजेत्यांची अंतिम यादी जाहीर केली होती. यंदा सोहळ्याला एक वर्षाहून अधिक विलंब झाला. साधारणपणे हे पुरस्कार मेजर ध्यानचंद यांच्या जयंतीनिमित्त २९ ऑगस्ट रोजी दिले जातात, मात्र ऑलिम्पिक, राष्ट्रकुल आणि आशियाई स्पर्धा होणाऱ्या वर्षांत स्पर्धांच्या वेळापत्रकानुसार तारीख ठरवली जाते.