वारंवार तहान, थकवा अन् भूक? मधुमेहाची सुरुवातीची लक्षणे ओळखा

मधुमेह हा आजच्या काळात वेगाने वाढणाऱ्या आरोग्याच्या समस्यांपैकी एक आहे. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे सुरुवातीला अनेक लोकांना मधुमेहाची लक्षणे जाणवत नाहीत. अनेकदा लोक या लक्षणांना सामान्य अशक्तपणा किंवा थकवा समजून त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र रक्तातील साखरेचे प्रमाण दीर्घकाळ जास्त राहिल्यास हृदय, मूत्रपिंड, डोळे आणि मज्जातंतूंवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे मधुमेहाचे लवकर निदान होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. रक्तातील साखर वाढल्यावर शरीरात कोणती लक्षणे दिसतात, हे जाणून घेतल्यास वेळीच काळजी घेता येते.

शरीर देत असलेली आठ चिन्हे

जेव्हा रक्तातील साखर वाढते, तेव्हा मूत्रपिंड लघवीद्वारे अतिरिक्त ग्लुकोज बाहेर टाकण्याचा प्रयत्न करतात. यामुळे वारंवार लघवी होऊ शकते आणि रात्री लघवीसाठी अनेक वेळा जाग येणे हेही याचे एक लक्षण असू शकते. वारंवार लघवी झाल्यामुळे शरीरातील पाण्याची पातळी कमी होते, म्हणून वारंवार तहान लागू शकते आणि पाणी प्यायल्यानंतरही तोंड कोरडे वाटू शकते. आहार किंवा व्यायामात बदल न करता वजन कमी होणे हेही मधुमेहाचे एक संभाव्य लक्षण आहे. शरीर ग्लुकोजचा योग्य वापर करू शकत नसल्याने ते ऊर्जेसाठी चरबी आणि स्नायूंचा वापर करण्यास सुरुवात करते. पुरेशी झोप घेऊनही थकवा आणि अशक्तपणा जाणवणे हे रक्तातील साखर वाढल्याचे लक्षण असू शकते. इन्सुलिनच्या कमतरतेमुळे किंवा त्याच्या बिघाडामुळे शरीर ग्लुकोजचा योग्य वापर करू शकत नाही, त्यामुळे व्यक्तीला वारंवार भूक लागू शकते. रक्तातील साखरेची पातळी वाढल्याने डोळ्यांची दृष्टी धूसर होऊ शकते. मधुमेहामुळे रक्ताभिसरणावर आणि शरीराच्या संसर्गाशी लढण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो, त्यामुळे दुखापती किंवा जखमा नेहमीपेक्षा जास्त काळ बऱ्या होऊ शकतात. त्वचा, हिरड्या, मूत्रमार्ग आणि बुरशीजन्य संसर्ग वारंवार होणे हेदेखील मधुमेहाशी संबंधित असू शकते.

धोका वाढवणारे घटक आणि गंभीर इशारा

शरीराचे अतिरिक्त वजन आणि पोटाभोवती चरबी जमा झाल्यामुळे टाईप २ मधुमेहाचा धोका वाढतो. कुटुंबाच्या इतिहासात आई किंवा भावंडांना मधुमेह असल्यास धोकाही वाढू शकतो. दीर्घकाळ बसून राहणे आणि व्यायाम न करणे यामुळेही मधुमेहाचा धोका वाढतो. याशिवाय जास्त प्रमाणात साखर, कार्बोहायड्रेट्स आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ खाल्ल्याने वजन आणि चयापचयावर परिणाम होऊ शकतो. वाढत्या वयाबरोबर टाईप २ मधुमेहाचा धोका वाढू शकतो, मात्र तो तरुण वयातही होऊ शकतो. जर रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढली आणि त्यासोबत उलट्या होणे, पोटदुखी, जलद किंवा खोल श्वास घेणे, फळांसारखा वास येणे किंवा गोंधळ जाणवत असेल, तर ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या. ही डायबेटिक कीटोअ‍ॅसिडोसिस नावाच्या गंभीर आजाराची लक्षणे असू शकतात. उपाशीपोटी रक्तातील साखर आणि एचबीए१सी या रक्त तपासण्यांद्वारे मधुमेहाचे निदान करता येते. ही माहिती सामान्य जागरूकतेसाठी आहे; लक्षणे जाणवल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

स्रोत: मूळ बातमी