पॅट परीक्षेच्या वेळापत्रकातील बदलामुळे अध्ययनावर परिणाम

राज्यातील इयत्ता दुसरी ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी घेतल्या जाणाऱ्या नियतकालिक मूल्यमापन चाचणीचे, अर्थात पॅटचे वेळापत्रक बदलण्यात आले आहे. या बदलामुळे शिक्षकांचे नियोजन, शाळांमधील नियमित अध्यापन आणि विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाची लय यावर परिणाम होण्याची शक्यता शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. वेळेचे महत्त्व शिकवणाऱ्या शिक्षण व्यवस्थेनेच वेळापत्रकाच्या नियोजनात सातत्य ठेवले पाहिजे, अशी भावना या निमित्ताने व्यक्त होत आहे.

परीक्षेचा उद्देश आणि वेळापत्रकातील बदल

ही परीक्षा २०२३-२४ या शैक्षणिक वर्षापासून राज्यात सुरू झाली. केवळ विद्यार्थ्यांच्या गुणांची नोंद करणे हा तिचा हेतू नाही; तर अध्ययनातील अडचणी ओळखून त्यानुसार उपचारात्मक अध्यापन करणे अपेक्षित आहे. त्यामुळे परीक्षेचे वेळापत्रक आणि त्यानंतरच्या शैक्षणिक प्रक्रियेचे नियोजन महत्त्वाचे ठरते. केंद्र सरकारच्या समग्र शिक्षा अभियानाअंतर्गत आणि जागतिक बँकेच्या अर्थसाह्याने राबविल्या जाणाऱ्या स्टार्स प्रकल्पातील पायाभूत चाचणी यंदा शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीला घेण्यात आली नाही. त्यातच प्रथम सत्राच्या अखेरीस होणारी संकलित मूल्यमापन चाचणी-१ पुढे ढकलण्यात आली. ही परीक्षा आता दिवाळीनंतर नोव्हेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यात होणार असून, संकलित मूल्यमापन चाचणी-२ एप्रिल २०२७ मध्ये नियोजित आहे. या बदलाचा विद्यार्थ्यांच्या गुणांवर परिणाम होऊन शाळांची गुणवत्ता ढासळेल, अशी भीती तज्ज्ञांसह शिक्षकांनी व्यक्त केली आहे.

शिक्षकांवरील दुहेरी भार

नवीन पाठ्यपुस्तकांनुसार अध्यापन करणे, अभ्यासक्रम वेळेत पूर्ण करणे, विद्यार्थ्यांचा सराव घेणे आणि अध्ययनातील अडचणी दूर करणे, अशी अनेक आव्हाने शिक्षकांसमोर आहेत. त्यात जनगणना, मतदारयादी फेरपडताळणी आणि इतर प्रशासकीय कामांची भर पडली आहे. परीक्षा पुढे ढकलल्यामुळे मूल्यमापन, गुणनोंदणी आणि निष्पत्तींच्या विश्लेषणाचे नियोजनही आता बदलावी लागणार आहे. दिवाळीच्या सुटीनंतर लगेच विद्यार्थ्यांवर परीक्षेचा दबाव येऊ नये, याची काळजी घेणे गरजेचे आहे. पॅटचे वेळापत्रक शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीलाच निश्चित करून ते वार्षिक शालेय दिनदर्शिकेशी जोडले पाहिजे. अपरिहार्य कारणांमुळे बदल करावा लागल्यास शाळांना पूर्वसूचना आणि नियोजनासाठी पुरेसा अवधी देणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांकडून वेळेची शिस्त अपेक्षित करताना शिक्षण व्यवस्थेनेही नियोजन आणि अंमलबजावणीत सातत्य राखले, तरच या परीक्षेचा मूळ शैक्षणिक हेतू साध्य होईल.

स्रोत: मूळ बातमी