जागतिक राजकारणात एका नव्या घडामोडीने मोठी खळबळ उडाली आहे. रशियाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकाकी पाडण्याची भाषा करणारे अमेरिकेचे प्रशासन आता पूर्णपणे बदलले आहे. रशियासोबत नुकताच मोठा डिझेल आणि तेल करार झाल्यानंतर अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने युरोपीय देशांच्या नेत्यांना रशियाविरोधात आक्रमक वक्तव्ये किंवा टीका करणे ताबडतोब टाळावे, असा स्पष्ट इशारा दिला आहे. या भूमिकेमुळे नाटोमधील देशांमध्ये मोठे मतभेद निर्माण झाल्याचे संकेत मिळत आहेत.
बाल्टिक देशांना विशेष इशारा
पेंटागॉनने विशेष करून लिथुआनिया, लाटविया आणि एस्टोनिया या बाल्टिक देशांच्या नेत्यांना रशियाविरोधात बोलताना संयम बाळगण्याचे निर्देश दिले आहेत. युरोपमधील अमेरिकी सैन्याच्या तैनातीचा आढावा घेणाऱ्या टीममधील प्रमुख अधिकारी आणि पेंटागॉनचे धोरण प्रमुख एलब्रिज कोल्बी यांनी हा संदेश युरोपीय नेत्यांपर्यंत पोहोचवला. कोल्बी यांनी एका बाल्टिक अधिकाऱ्याशी चर्चा करताना एस्टोनियाचे पंतप्रधान क्रिस्टजन मिहाल यांच्या वक्तव्याचा दाखला दिला. सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस एस्टोनियाच्या पंतप्रधानांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यावर टीका करताना त्यांची तुलना कोपऱ्यात अडकलेल्या उंदराशी केली होती. अशा तीव्र विधानांमुळे रशिया अधिक आक्रमक होऊ शकतो आणि प्रादेशिक सुरक्षा धोक्यात येऊ शकते, अशी चिंता अमेरिकेने व्यक्त केली आहे.
नाटोमधील वाढते मतभेद
अवघ्या काही महिन्यांपूर्वी अमेरिकेचे प्रशासन रशियन तेल खरेदी करणाऱ्या देशांवर शंभर टक्के शुल्क लादण्याची योजना आखत होते. मात्र परिस्थिती बदलली आणि खुद्द अमेरिकेनेच रशियासोबत तेल करार केला. आता अमेरिकन अधिकाऱ्यांचा दावा आहे की, युरोपीय नेत्यांची रशियाविरोधातील काही वक्तव्ये संपूर्ण युरोपच्या सुरक्षेसाठी घातक ठरत आहेत. ही नवी रणनीती अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा अमेरिका रशिया-युक्रेन युद्ध संपवण्यासाठी नव्या वाटाघाटींवर काम करत आहे. रशियावरील काही निर्बंध शिथिल करण्याच्या प्रस्तावांवर विचार केला जात असून रशियन ऊर्जा प्रकल्पांवरील हल्ले थांबवण्यासाठी युक्रेनवरही दबाव टाकला जात आहे. रशियाकडून निर्माण होणारा धोका कसा हाताळावा, यावरून नाटोच्या अधिकारी वर्गात दोन गट पडले आहेत. एका गटाच्या मते रशियाविरोधात सतत चेतावणी देत राहिल्याने मॉस्कोच्या मनात भीतीचे वातावरण राहते, तर दुसऱ्या गटाचे, विशेषतः अमेरिकेचे मत आहे की, व्यावहारिक राजकारण करणे गरजेचे आहे. दुसरीकडे युरोपमध्ये रशियाच्या सहभागाबद्दल संशय असलेल्या घातपाताच्या घटनांमुळे तणाव कायम आहे. जर्मनीमध्ये महत्त्वाच्या आस्थापनांना आग लावण्याचा कट रचल्याप्रकरणी दोन बेलारूसी नागरिकांना अटक करण्यात आली आहे, तर सप्टेंबरमध्ये लाइपझिग-हाले विमानतळावरील ड्रोन हल्ल्याच्या प्रयत्नासाठी जर्मनीने थेट रशियाला जबाबदार धरले आहे. मॉस्कोने हे आरोप फेटाळले असले तरी युरोपियन देशांच्या मनातील भीती कायम आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply