पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर किल्ला महाराष्ट्राच्या इतिहासातील महत्त्वाचा आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेला दुर्ग आहे. डोंगरमाथ्यावर वसलेला हा किल्ला भक्कम तटबंदी, सामरिक महत्त्व आणि ऐतिहासिक घटनांमुळे ओळखला जातो. मुंबईजवळ असल्याने वीकेंडच्या सहलीसाठी हे ठिकाण उत्तम पर्याय मानले जाते.
पुरंदर किल्ल्याची समुद्रसपाटीपासूनची उंची सुमारे ४,४७२ फूट म्हणजे १,३६३ मीटर आहे. विविध राजवटींनी या किल्ल्यावर सत्ता गाजवली आहे.
पुरंदरचा तह आणि मुरारबाजींचे शौर्य
इ.स. १६६५ मध्ये मिर्झाराजा जयसिंग आणि दिलेरखान यांच्या नेतृत्वाखाली मुघल सैन्याने पुरंदर किल्ल्याला वेढा घातला. या संघर्षात मराठा सरदार मुरारबाजी देशपांडे यांनी अतुलनीय शौर्य गाजवले आणि किल्ल्याचे रक्षण करताना त्यांना वीरमरण आले. १२ जून १६६५ रोजी झालेल्या पुरंदरच्या तहानुसार शिवाजी महाराजांना २३ किल्ले मुघलांच्या ताब्यात द्यावे लागले. मराठा इतिहासातील ही एक महत्त्वाची राजकीय आणि लष्करी घटना मानली जाते.
जुळे किल्ले आणि भेटीची योग्य वेळ
पुरंदर आणि वज्रगड म्हणजेच रुद्रमाळ हे पुणे जिल्ह्यातील सासवडजवळ असलेले जुळे किल्ले आहेत. शत्रूच्या आक्रमणापासून संरक्षण करण्यासाठी उभारलेली दुर्गरचना, तटबंदी आणि बुरूज आजही पाहायला मिळतात. पुरंदर किल्ल्याचे आणखी एक मोठे ऐतिहासिक महत्त्व म्हणजे छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म याच किल्ल्यावर झाला. ते छत्रपती शिवाजी महाराजांचे ज्येष्ठ पुत्र आणि स्वराज्याचे दुसरे छत्रपती होते.
पुरंदर किल्ल्याला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा काळ साधारणपणे अनुकूल असतो. पावसाळ्यात परिसर हिरवागार होतो, मात्र पायवाटा निसरड्या होऊ शकतात, याची काळजी घ्यावी.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply