मराठी रंगभूमीवर सध्या मानधनाचा मुद्दा चांगलाच चर्चेत आहे. ‘आमने सामने’ या नाटकातील कलाकार आणि निर्माते यांच्यातील वाद आता सोशल मीडियावरही समोर आला आहे. नाटकातून मानधनवाढ मागितल्यामुळे अचानक काढून टाकल्याचा आरोप कलाकार रोहन गुजर आणि केतकी विलास यांनी केला आहे. दुसरीकडे नाटकाचे निर्माते आणि कलाकार लीना भागवत व मंगेश कदम यांनी तिसऱ्यांदा मानधनवाढीचा प्रस्ताव आल्यामुळे हा निर्णय घ्यावा लागल्याचे स्पष्ट केले आहे.
कलाकारांची बाजू काय आहे
रोहन गुजर यांच्या म्हणण्यानुसार, सुरुवातीला त्यांनी एक मामुली वाढ मागितली होती आणि तीही त्यांनाच मागावी लागली. गेली सहा-साडेसहा वर्षे ते या नाटकासोबत काम करत आहेत, तरीही निर्मात्यांच्या मनात त्यांचे मानधन वाढवण्याचा विचार कधी आला नाही, ही गोष्ट त्यांना सर्वाधिक खटकते. नाटक हाऊसफुल्ल होऊ लागल्यानंतर सुमारे ५० प्रयोग झाल्यानंतर पुन्हा स्वतःहून वाढीची मागणी करावी लागली. करोनाकाळातही ते अर्ध्या मानधनावर काम करायला तयार झाले होते. त्यांच्या मते, नाटक तोट्यात असताना कलाकारांना निर्मात्यांच्या खुर्चीत बसवले जाते, पण यश मिळाल्यावर त्याचा मूलभूत वाटाही कलाकारांना मिळू नये, ही भूमिका योग्य नाही.
गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये त्यांचे मानधन वाढवण्यात आले होते. यंदा ऑक्टोबरमध्ये रोहन यांनी पुन्हा निर्मात्यांशी चर्चा केली आणि नाटक असेच हाऊसफुल्ल राहिले तर दरवर्षी काही प्रमाणात वाढीची अपेक्षा असल्याचे सांगितले. मात्र बुकिंग कमी झाले किंवा प्रतिसाद घटला तर मानधन कमी करण्याचीही त्यांची तयारी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
निर्मात्यांची बाजू काय आहे
निर्माते मंगेश कदम यांच्या म्हणण्यानुसार, कलाकारांच्या मानधनात वाढ व्हावी या मताशी ते सहमत आहेत, मात्र निर्मात्याने केलेली गुंतवणूक आणि सहन केलेले आर्थिक नुकसान याचाही विचार व्हायला हवा. ३५० प्रयोग नुकसान होत असतानाही प्रत्येक प्रयोगाचे मानधन वेळेवर देण्यात आले. पहिल्यांदा नाटक बंद झाल्यानंतर ते नव्याने उभे राहिले, त्यामुळे आधीचे नुकसान आणि नवी गुंतवणूक या दोन्हींचा भार निर्मात्यावर होता.
नाटकाचे प्रयोग चांगले होऊ लागल्यानंतर कलाकारांनी मागितलेली वाढ जवळपास दुप्पट होती. वैयक्तिक पातळीवर ती वाढ योग्य वाटत नसतानाही, वाद टाळण्यासाठी आणि कामात कटुता येऊ नये म्हणून ती दुप्पट वाढ मान्य केल्याचे कदम यांनी सांगितले. राहण्याची आणि प्रवासाची चांगली व्यवस्था करण्याकडेही लक्ष दिल्याचे त्यांनी नमूद केले. करोनाकाळात सर्वच नाटकांनी अर्ध्या मोबदल्यात काम केले. ‘मानधन वाढत नसेल तर आम्ही नाटक सोडतो’ असे कलाकार पहिल्यांदा म्हणाले आणि तिसऱ्यांदा वाढ मागितली, म्हणून त्यांच्यासोबत थांबायचा निर्णय घेतल्याचे निर्मात्यांनी स्पष्ट केले.
इंडस्ट्रीतील प्रतिक्रिया
या वादावर इंडस्ट्रीतील कलाकारांनीही मतं मांडली आहेत. काहींना निर्मात्यांची बाजू योग्य वाटते, तर काहींनी युवा कलाकारांना पाठिंबा दिला आहे. ज्येष्ठ अभिनेत्री वंदना गुप्ते यांनी व्हिडिओ शेअर करत दोन्ही बाजूंना समज दिली. त्यांनी म्हटले की, कलाकार म्हणून दोन्ही बाजूंच्या भावना समजून घ्यायला हव्यात; तीन-तीन वेळा वाढ मागणेही योग्य नाही आणि अचानक ‘हा तुमचा शेवटचा प्रयोग’ असे सांगून काढून टाकणेदेखील योग्य नाही. त्यांच्या या भूमिकेचे रोहन, केतकी तसेच सोनाली कुलकर्णी आणि मयुरी देशमुख यांसारख्या कलाकारांनी स्वागत केले आहे.
अखिल भारतीय मराठी नाट्यपरिषदेचे अध्यक्ष प्रशांत दामले यांनीही यावर प्रतिक्रिया दिली आहे. त्यांच्या मते, प्रत्येक निर्माता आणि त्याच्या नाटकातील कलाकार यांचे संबंध सौहार्दाचे असले पाहिजेत आणि संवादातून प्रश्न सुटू शकतात. दोघांचेही म्हणणे जाणून घ्यायला हवे, तसेच बाहेरच्या कोणत्याही गोष्टीचा प्रयोगावर परिणाम होऊ नये, याची खबरदारी घ्यायला हवी, असे त्यांनी म्हटले आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply