पुणे जिल्ह्यातील १० तालुके दुष्काळग्रस्त; टंचाईची चिंता

पुणे जिल्ह्यातील १३ पैकी १० तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाल्याने आगामी काळातील पाणीटंचाईचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे. जिल्ह्यात काही भागांत पावसाची मोठी तूट आहे, जलस्रोतांवरील ताण वाढला आहे आणि काही गावांमध्ये टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर पिण्याचे पाणी, शेती तसेच जनावरांसाठी पाणी आणि चाऱ्याचे नियोजन करण्याचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर उभे राहिले आहे.

सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस, तरीही तफावत

जून ते सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत पुणे जिल्ह्यात सरासरी ८२४.१२ मिलिमीटर पर्जन्यमान अपेक्षित होते. प्रत्यक्षात ८६९.७६ मिलिमीटर पाऊस नोंदविला गेला, म्हणजेच जिल्ह्यात सरासरीच्या तुलनेत २.४७ टक्के अधिक पर्जन्यमान झाले. मात्र जिल्ह्याची एकूण पावसाची सरासरी समाधानकारक असली तरी तालुकानिहाय पर्जन्यमानात मोठी तफावत दिसून आली आहे. मावळमध्ये सरासरीच्या १९६.५२ टक्के, खेडमध्ये १५८.३७ टक्के, तर आंबेगावमध्ये १३६.३२ टक्के पाऊस झाला. त्याउलट बारामतीमध्ये सरासरीच्या केवळ ६३.३४ टक्के, इंदापूरमध्ये ६५.९१ टक्के आणि दौंडमध्ये ६७.४३ टक्के पर्जन्यमानाची नोंद झाली. त्यामुळेच काही तालुक्यांत दुष्काळाची स्थिती निर्माण झाली आहे.

टँकरग्रस्त गावांची संख्या पुन्हा वाढण्याची भीती

मागील चार वर्षांची टँकरपुरवठ्याची आकडेवारी पाहिल्यास पाणीटंचाईची तीव्रता वर्षानुसार बदलत असल्याचे दिसते. २०२२-२३ मध्ये ३९ गावांना, २०२३-२४ मध्ये २०३ गावांना, २०२४-२५ मध्ये ९० गावांना, तर २०२५-२६ मध्ये १५० गावांना टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करावा लागला. मागील वर्षाच्या तुलनेत ही वाढ सुमारे ६६.७ टक्के आहे. २०२५-२६ मधील आकडेवारीनुसार पुरंदर तालुक्यातील ३३, आंबेगावमधील ३०, जुन्नरमधील २८ आणि खेडमधील १८ गावांना टँकरचा आधार घ्यावा लागला होता.

त्यामुळे या तालुक्यांतील पाणीपुरवठा योजनांची सद्यस्थिती तपासणे आवश्यक असल्याचे सांगितले जात आहे. विहिरींची पाणीपातळी, उपलब्ध जलस्रोत, नादुरुस्त पाणीपुरवठा योजना आणि पर्यायी जलस्रोतांची उपलब्धता यांचा आढावा घेऊन संभाव्य टंचाईग्रस्त गावांची यादी आधीच तयार करणे गरजेचे आहे. तसे केल्यास आगामी टंचाईच्या काळात नियोजन करणे सोपे होईल.

स्रोत: मूळ बातमी