देशात गव्हाच्या किमती सातत्याने वाढत आहेत. बाजारभावाने ३ हजार रुपये प्रति क्विंटलचा टप्पा ओलांडला आहे, तर दुसरीकडे सरकारी गोदामांमध्ये विक्रमी पातळीवर गव्हाचा साठा केला जात आहे. जनतेला महागाईपासून दिलासा देण्यासाठी सरकार खुल्या बाजारात गव्हाची विक्री वाढवू शकते.
वाढत्या महागाईमुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या अडचणी वाढल्या आहेत. या उपक्रमांतर्गत भारतीय अन्न महामंडळ खुल्या बाजार विक्री योजनेद्वारे अधिक गहू उपलब्ध करून देऊ शकते. या योजनेद्वारे सरकारी गोदामांमधून गहू उपलब्ध करून व्यापारी आणि इतर खरेदीदारांना दिला जातो. परिणामी बाजारात गव्हाचा पुरवठा वाढतो आणि किमतींवरील दबाव कमी होण्यास मदत होते.
विक्रमी साठा, तरीही भाव वाढले
भारतीय अन्न महामंडळाच्या मते, १ नोव्हेंबर रोजी सरकारचा केंद्रीय गव्हाचा साठा ४४७.५८ लाख टन होता. नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला सरकारी साठा या पातळीपर्यंत कधीच पोहोचला नव्हता. यापूर्वी २०२१ मध्ये सुमारे ४२० लाख टन गव्हाचा साठा नोंदवला गेला होता. सप्टेंबरच्या सुरुवातीला हा साठा ४७९.९२ लाख टन आणि ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला ४६३.१६ लाख टन होता. असे असूनही बाजारात गव्हाच्या किमती कमी झाल्या नाहीत.
सोमवारी दिल्लीत गव्हाचा भाव ३,०४० रुपये प्रति क्विंटल नोंदवला गेला, तर ११ नोव्हेंबर रोजी तो २,९४५ रुपये होता. याचा अर्थ अवघ्या पाच दिवसांत भावात ९५ रुपयांची वाढ झाली आहे. सरकारी साठ्यात पुरेसा गहू असूनही बाजारातील वाढत्या किमती सरकारसाठी चिंतेचा विषय आहेत.
केंद्रीय साठ्यात पुरेसा साठा असूनही सरकारने अद्याप खुल्या बाजार विक्री योजनेअंतर्गत मोठ्या प्रमाणात गव्हाची विक्री केली नाही. सरकार खुल्या बाजार विक्री योजनेअंतर्गत बाजारात मोठ्या प्रमाणात गहू उपलब्ध करू शकते.
पेरणीत घट झाल्याने सरकार चिंतेत
एकीकडे वाढत्या किमती आणि दुसरीकडे गेल्या वर्षीच्या तुलनेत नवीन पिकाची पेरणी मागे पडली आहे. यावर्षी गव्हाची पेरणीही गेल्या वर्षीच्या तुलनेत कमी आहे. १३ नोव्हेंबरपर्यंत देशात ५०.०७ लाख हेक्टरवर गव्हाची पेरणी झाली होती, तर गेल्यावर्षी या वेळेपर्यंत ५९.१ लाख हेक्टरवर पेरणी झाली होती. याचा अर्थ गव्हाखालील क्षेत्र गेल्या वर्षीच्या तुलनेत १५.२७ टक्क्यांनी घटले आहे.
याचा परिणाम येत्या काही महिन्यांत पिकाच्या उपलब्धतेवर होऊ शकतो. तथापि, खुल्या बाजारात गहू विकण्याचा सरकारचा निर्णय पेरणीची परिस्थिती आणि हवामानावर आधारित असेल. लागवड कमी झाल्यामुळे नवीन पीक येईपर्यंत बाजारात पुरवठा कायम ठेवणे आव्हानात्मक ठरू शकते.
Leave a Reply