नैसर्गिक आपत्ती आणि मानवी संकटांचा सामना करण्यासाठी भारताने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर आपत्ती व्यवस्थापनाची तयारी सुरू केली आहे. गुजरातमधील जामनगर येथे भारतासह २४ मित्रदेशांचा बहुराष्ट्रीय मानवीय मदत आणि आपत्ती निवारण सराव ‘सहायता सेतू-२०२६’ सुरू झाला आहे. या सरावात भीषण चक्रीवादळाचे काल्पनिक संकट उभे करून बचाव आणि मदतकार्याची रंगीत तालीम केली जाणार आहे.
भारतीय हवाई दलाच्या जामनगर तळावर १७ नोव्हेंबरपासून या सरावाला सुरुवात झाली. १९ नोव्हेंबरपर्यंत चालणाऱ्या या सरावात भारतीय संरक्षण दलांसह २४ मित्रदेशांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले आहेत. चक्रीवादळानंतर निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीचा सामना कसा करायचा, यावर या सरावात भर दिला जाणार आहे.
चक्रीवादळानंतरच्या बचावकार्याची तालीम
या सरावात भीषण चक्रीवादळाचे काल्पनिक संकट निर्माण केले जाईल. त्यानंतर प्रभावित भागांची माहिती गोळा करणे, शोध आणि बचावकार्य राबवणे, नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवणे, जखमींवर उपचार करणे आणि मदतसामग्रीचे वितरण करणे अशा विविध बाबींचा सराव केला जाणार आहे.
याशिवाय आपत्कालीन नियंत्रण केंद्र सुरू करणे, घटनास्थळी कमांड पोस्ट उभारणे आणि मदत छावण्या तयार करण्याचे प्रशिक्षणही दिले जाणार आहे. राष्ट्रीय आणि राज्यस्तरीय आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा, विविध संस्थांच्या जबाबदाऱ्या आणि संयुक्त कारवाईची प्रक्रिया यांची माहिती सहभागी प्रतिनिधींना दिली जाणार आहे.
हिंद महासागर क्षेत्रातील देशांचा सहभाग
या सरावात ऑस्ट्रेलिया, बांगलादेश, जपान, अमेरिका, इंडोनेशिया, सिंगापूर, मलेशिया, नेपाळ, श्रीलंका, मालदीव, मॉरिशस, ओमान, संयुक्त अरब अमिराती, दक्षिण आफ्रिका, केनिया, टांझानिया, सोमालिया, येमेन, म्यानमार, मोझांबिक, मादागास्कर, कोमोरोस, सेशेल्स आणि थायलंड या देशांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले आहेत.
सरावाच्या पहिल्या दिवशी विविध देशांच्या प्रतिनिधींसाठी विशेष चर्चासत्र आयोजित करण्यात आले. हिंद महासागर क्षेत्रीय सहकार्य संघटना, बंगालच्या उपसागरातील बहुक्षेत्रीय तांत्रिक आणि आर्थिक सहकार्य उपक्रम (बिम्स्टेक) तसेच क्वाडशी संबंधित देशांच्या प्रतिनिधींनी आपले अनुभव मांडले. दक्षिण पश्चिम हवाई कमांडचे एअर ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ एअर मार्शल पी. व्ही. शिवानंद यांनी नैसर्गिक आपत्ती आणि मानवी संकटांचा प्रभावीपणे सामना करण्यासाठी सर्व यंत्रणांमध्ये एकत्रित नियोजन आणि समन्वय आवश्यक असल्याचे सांगितले.
‘अग्नी वॉरियर २०२६’ सरावही सुरू
दुसरीकडे, भारत आणि सिंगापूर यांच्यातील संयुक्त लष्करी सराव ‘अग्नी वॉरियर २०२६’ ची १४ वी आवृत्ती १६ ते २१ नोव्हेंबरदरम्यान आयोजित करण्यात आली आहे. या सरावात दोन्ही देशांचे सैन्यदल विविध लष्करी परिस्थितींवर टेबल टॉप सरावाच्या माध्यमातून चर्चा करत आहेत.
भारतीय लष्कराकडून सिंगापूरच्या सशस्त्र दलांच्या प्रतिनिधींसाठी विशेष उपकरण प्रदर्शनही आयोजित करण्यात आले. यात भारतीय लष्करातील विविध उपकरणांची क्षमता आणि तांत्रिक प्रगतीची माहिती देण्यात आली. संयुक्त कारवाई, परस्पर समन्वय आणि लष्करी अनुभवांची देवाणघेवाण हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे. या दोन्ही सरावांच्या माध्यमातून भारत मित्रदेशांसोबतचे संरक्षण सहकार्य आणि आपत्ती व्यवस्थापनातील समन्वय अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
Leave a Reply