एक ते शंभरपर्यंतच्या संख्यांमध्ये ‘९’ हा अंक नेमका किती वेळा येतो, हा प्रश्न वरवर सोपा वाटतो. पण नीट मोजणी केली तर अनेकांची गडबड होते. उत्तर आहे — एकूण २० वेळा. ही मोजणी टप्प्याटप्प्याने कशी होते, ते पाहूया.
पहिला टप्पा: १ ते १९
१ ते ९ या संख्यांमध्ये फक्त ९ या एकाच संख्येत ‘९’ हा अंक येतो. त्यामुळे या टप्प्यात हा अंक एकदाच येतो. पुढे १० ते १९ या संख्यांमध्येही फक्त १९ या संख्येत ‘९’ आहे. त्यामुळे या टप्प्यातही ‘९’ एकदाच येतो.
मधला टप्पा: २० ते ८९
२० ते २९ मध्ये २९, ३० ते ३९ मध्ये ३९, अशा प्रकारे प्रत्येक दहाच्या गटातील शेवटच्या संख्येत ‘९’ येतो. २० ते ८९ या संख्यांमध्ये ‘९’ हा अंक एकूण ७ वेळा येतो.
शेवटचा टप्पा: ९० ते १००
९० ते ९९ या सर्व दहा संख्यांमध्ये दशकाच्या जागी ‘९’ हा अंक आहे. मात्र ९९ मध्ये ‘९’ दोन वेळा येतो. त्यामुळे या गटात ‘९’ हा अंक एकूण ११ वेळा येतो. १०० मध्ये ‘९’ हा अंक नसल्यामुळे त्याची भर पडत नाही.
आता सगळी बेरीज केली तर १ + १ + ७ + ११ = २०. म्हणजेच १ ते १०० पर्यंतच्या मोजणीत ‘९’ हा अंक एकूण २० वेळा येतो. पुढच्या वेळी असा प्रश्न आला, तर ही टप्प्याटप्प्याने मोजणी लक्षात ठेवा.
Leave a Reply