होर्मुझमध्ये तीन तेलवाहू जहाजांत स्फोट; इराणचा इशारा

मध्यपूर्वेतील अमेरिका आणि इराणमधील तणाव एका नव्या आणि धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी वाहतूक मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत एकापाठोपाठ तीन मोठ्या तेलवाहू जहाजांमध्ये भीषण स्फोट झाले आहेत. स्फोटानंतर जहाजांमधून आकाशात काळ्या धुराचे मोठे लोट उठताना दिसले. या घटनेमुळे जागतिक इंधन बाजारात आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.

इराणच्या अधिकृत वृत्तसंस्थेने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, ही घटना दुपारी २ वाजेच्या सुमारास घडली. इराणने ठरवून दिलेल्या नियमांचे उल्लंघन करून दोन तेलवाहू जहाजे प्रतिबंधित सागरी क्षेत्रातून जाण्याचा प्रयत्न करत होती. पकडले जाऊ नये म्हणून या जहाजांनी आपली नेव्हिगेशन यंत्रणा आणि ट्रॅकिंग ओळख यंत्रणा पूर्णपणे बंद केली होती, असा दावा करण्यात आला आहे.

सागरी सुरुंगावर आदळून स्फोट झाल्याचा दावा

इराणच्या नौदलाने दिलेल्या माहितीनुसार, पहिले मोठे तेलवाहू जहाज प्रतिबंधित मार्गावरून जात असताना समुद्रात पेरलेल्या सागरी सुरुंगाला आदळले आणि त्यात मोठा स्फोट झाला. त्याच वेळी दुसरे तेलवाहू जहाज अमेरिकन लष्कराच्या लढाऊ विमानांच्या संरक्षणाखाली छुपेपणाने हा मार्ग ओलांडण्याचा प्रयत्न करत होते. मात्र, या जहाजातही अचानक भीषण स्फोट झाला आणि त्याला आग लागली, असा दावा इराणने केला आहे.

या दोन घटनांनंतर रात्री साडेआठ वाजेच्या सुमारास इराणच्या नौदलाने आणखी एका निवेदनाद्वारे तिसऱ्या तेलवाहू जहाजात स्फोट झाल्याची पुष्टी केली. हे तिसरे जहाजदेखील इराणने घोषित केलेल्या बिगर-अधिकृत आणि धोकादायक सागरी मार्गावरून प्रवास करत असताना सागरी सुरुंगाच्या तावडीत सापडल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

इराणचा अमेरिकेला कडक इशारा

स्फोटांच्या या मालिकेनंतर इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने आंतरराष्ट्रीय समुदायाला आणि विशेषतः अमेरिकन सैन्याला स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अनधिकृत मार्ग अत्यंत धोकादायक आहेत. अमेरिकन सैन्याच्या जोरावर कोणतीही जहाजे इराणच्या नियमांचे उल्लंघन करून मार्गात येण्याचा प्रयत्न करतील, तर त्यांना अशाच गंभीर आणि विनाशकारी परिणामांना सामोरे जावे लागेल, असे इराणने म्हटले आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगभरातील एकूण खनिज तेलाच्या वाहतुकीचा सुमारे २० टक्के वाटा सांभाळणारा अत्यंत संवेदनशील मार्ग आहे. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या संयुक्त लष्करी हल्ल्यांनंतर इराणने या सागरी मार्गावरील आपली सुरक्षा आणि देखरेख प्रचंड कडक केली आहे. इराणने तेव्हापासून स्पष्ट केले आहे की, अमेरिका, इस्रायल किंवा त्यांच्या मित्रराष्ट्रांशी संबंधित कोणत्याही व्यापारी अथवा तेलवाहू जहाजांना या मार्गावरून जाण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. फक्त इराणने नियुक्त केलेल्या उत्तर भागातील सागरी मार्गांवरूनच सुरक्षित वाहतूक शक्य आहे, तर दक्षिण भागातील मार्ग सुरुंग पेरून बंद करण्यात आले आहेत. या नव्या स्फोटांमुळे जागतिक स्तरावर खनिज तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ होण्याची आणि युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

स्रोत: मूळ बातमी