भावंडांचे नाते हे प्रेम, विश्वास आणि त्यागाच्या धाग्यांनी विणलेले असते. या नात्याला आयुष्य देणारी घटना वर्ध्यातील वैशाली बिसांद्रे-सवाई आणि त्यांचे बंधू मिलिंद आनंद सवाई यांच्या आयुष्यात घडली. भावाला जीवदान देण्यासाठी वैशाली यांनी स्वतःची डावी किडनी भावाला दान केली. या अवयवदानाला आता २१ वर्षे पूर्ण होत आहेत. या दोन दशकांहून अधिकच्या प्रवासात बहीण आणि भाऊ दोघेही निरोगी आहेत. अवयवदानाबाबत समाजात असलेल्या भीती आणि गैरसमजांना छेद देणारी ही कहाणी आहे.
२१ वर्षांपूर्वीचे प्रत्यारोपण
वैशाली यांनी लग्नापूर्वी वयाच्या अवघ्या २८व्या वर्षी भावासाठी किडनी दान करण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी त्यांचे बंधू मिलिंद यांचे वय ३२ वर्षे होते. नागपूरच्या ऑरेंज सिटी हॉस्पिटलमध्ये डॉ. शिवनारायण आचार्य यांच्या मार्गदर्शनाखाली २५ डिसेंबर २००५ रोजी प्रत्यारोपणाची ही संपूर्ण प्रक्रिया पार पडली. अवयवदानानंतर वैशाली आणि मिलिंद यांना संबंधित अवयवाविषयी कोणत्याही प्रकारची अडचण जाणवली नाही. बहीण-भावाचे जीन्स हे सारखेच असल्याने प्रत्यारोपणानंतर फारशा अडचणी वा त्रास उद्भवत नाही, असे डॉ. आचार्य यांनी नमूद केले.
दोघांचीही उत्तम वाटचाल
वैशाली आता गृहिणी आहेत. त्यांना दोन मुली आहेत. लग्नानंतर वर्षभर त्यांनी नोकरी केली. राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठातून त्यांनी पीएचडीचे शिक्षण पूर्ण केले आहे. मिलिंद सवाई हे वर्धा येथील डॉ. आंबेडकर कॉलेज ऑफ सोशल वर्कमध्ये प्राचार्य म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांना एक मुलगा आहे. अवयव प्रत्यारोपणानंतर या बहीण-भावांची आपापल्या क्षेत्रात आणि कौटुंबिक आयुष्यात उत्तम वाटचाल सुरू आहे.
लग्नाबाबतच्या शंकांवर मात
अवयवदानाचा निर्णय घेताना समाजातील काही लोकांकडून वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया व्यक्त आल्या होत्या. विशेषतः लग्नाच्या दृष्टीने वैशाली यांना अनेक प्रश्नांचा सामना करावा लागला. या सगळ्या शंकांवर मात करत त्यांनी आयुष्याचा प्रवास आत्मविश्वासाने सुरू ठेवला. अवयवदानानंतर त्यांच्या लग्नाबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात होते. हिची एकच किडनी आहे, हिच्याशी लग्न कोण करणार, अशी चर्चा व्हायची. अवयवदानानंतर त्या नागपूर येथील मातृसेवा सोशल वर्क कॉलेजमध्ये एमफिलचे शिक्षण घेत होत्या. त्याचवेळी त्यांचे भावी पती कैलास हेही त्यांच्यासोबत शिक्षण घेत होते. वैशाली यांनी भावासाठी किडनी दान केल्याची संपूर्ण माहिती त्यांना होती. तरीही त्यांनी कोणताही संकोच न बाळगता वैशाली यांनाच लग्नासाठी मागणी घातली. आज २१ वर्षांनंतर मागे वळून पाहताना त्यांना आपल्या निर्णयाचा कोणताही पश्चात्ताप नाही. उलट, भावाला नवे आयुष्य देता आले, याचे समाधान त्यांच्या चेहऱ्यावर दिसते.
अवयवदानाचे आवाहन
एखाद्याला आपला अवयव देऊन त्याला नव्याने आयुष्य जगण्याची संधी देता येते, यापेक्षा मोठे समाधान दुसरे कोणतेही नाही. अवयवदान करायचे असेल तर मनात कोणतीही भीती बाळगू नये. योग्य वैद्यकीय तपासणी आणि डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखाली अवयवदानाचा निर्णय घेता येतो. आपण दिलेल्या एका अवयवामुळे दुसऱ्या व्यक्तीचा जीव वाचू शकतो. त्यासाठी कोणत्याही अपेक्षेने नव्हे, तर माणुसकीच्या भावनेतून पुढे यायला हवे, असे आवाहन वैशाली बिसांद्रे यांनी केले.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply