राजस्थानच्या झालावाड जिल्ह्यात, झालावाड शहराजवळ गागरोन किल्ला आहे. विंध्य पर्वतरांगेच्या खालच्या भागात वसलेला हा किल्ला जलदुर्ग आणि डोंगरी किल्ला म्हणून प्रसिद्ध आहे. एका बाजूला डोंगर आणि तीन बाजूंनी पाणी असलेला हा किल्ला पाहण्यासाठी देशभरातून पर्यटक येतात.
दोन नद्यांच्या संगमावर उभा किल्ला
गागरोन किल्ला आहू आणि काली सिंध या नद्यांच्या संगमाजवळ असल्यामुळे त्याला नैसर्गिक संरक्षण लाभले आहे. किल्ल्याच्या तीन बाजूंना पाण्याचे संरक्षण आणि एका बाजूला डोंगराळ भूभाग असल्यामुळे शत्रूला किल्ल्यापर्यंत पोहोचणे कठीण होत असे. याच वैशिष्ट्यामुळे हा किल्ला इतिहासात वेगळा मानला जातो.
किल्ल्याची रचना
ऐतिहासिक दस्तऐवजानुसार, या किल्ल्याची वास्तुशैली १२व्या शतकातील डोडा आणि खिंची राजपूतांच्या लष्करी स्थापत्याशी संबंधित आहे. किल्ल्याभोवती मजबूत दगडी तटबंदी आणि संरक्षक भिंती आहेत. शत्रूंच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी बुरुजांची उभारणी करण्यात आली होती. किल्ल्याच्या प्रवेशभागात कमानीची रचना दिसते, तर किल्ल्याच्या उंच भागावर छत्रीची रचना आढळते. राजपूत लष्करी स्थापत्यकला, मध्ययुगीन युद्धे आणि व्यापारी मार्गांवरील नियंत्रणाचा इतिहास यासाठी हा किल्ला प्रसिद्ध आहे.
भेट देण्याचा उत्तम काळ
राजस्थानमध्ये उन्हाळ्यात तापमान खूप वाढू शकते. त्यामुळे ऑक्टोबर ते मार्च हा काळ साधारणपणे किल्ला पाहण्यासाठी अधिक सोयीचा मानला जातो, कारण त्या काळात हवामान तुलनेने थंड असते. गागरोन किल्ल्याच्या जवळ झालावाड हे रेल्वे स्टेशन आहे. स्टेशनवर उतरून रिक्षा किंवा सार्वजनिक वाहतुकीने किल्ल्यापर्यंत जाता येते.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply