कार्तिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथीला नरक चतुर्दशी साजरी केली जाते. यंदा नरक चतुर्दशी रविवार, ८ नोव्हेंबर रोजी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून अभ्यंगस्नान करण्याची प्राचीन परंपरा आहे. दरवर्षी या दिवशी सगळे जण पहाटे उठून स्नान करतात आणि फटाके उडवले जातात. पण सूर्योदयापूर्वीच अभ्यंगस्नान का करावे, यामागील कारण अनेकांना माहिती नसते. या परंपरेशी धार्मिक कथा आणि आरोग्याचे फायदे दोन्ही जोडलेले आहेत.
## नरकासुर वधाची पौराणिक कथा
पौराणिक कथेनुसार या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने असुर नरकासुराचा वध केला होता आणि त्याच्या कैदेत असलेल्या १६,१०८ मुलींना मुक्त केले होते. या विजयाच्या आनंदात आणि नरकाच्या भीतीतून मुक्ती मिळवण्यासाठी सकाळी स्नान करण्याची परंपरा पडली. भगवान श्रीकृष्णाने राक्षसाचा अंत करण्यासाठी सर्वांना मुक्तता दिली तेव्हा सगळीकडे आनंदाचे वातावरण होते. त्यावेळेपासून सकाळी लवकर उठून स्नान करण्याची परंपरा सुरू झाली आणि आजही ही परंपरा पाळली जाते. लोक या कथेची आठवण काढून भगवान श्रीकृष्णाचे स्मरण करतात आणि आपल्या जीवनातील सर्व वाईट शक्तींचा नाश होऊ दे, अशी प्रार्थना करतात.
## उटण आणि तेलाने मालिश करण्याची पद्धत
या दिवशी उटण लावून स्नान करण्याचे सांगितले जाते. या परंपरेचा संबंध आरोग्याशी असल्याचे म्हटले जाते. आयुर्वेदानुसार बदलत्या हवामानामुळे शरीराच्या त्वचेच्या रक्षणासाठी तेलाने मालिश आणि उटण लावणे अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. थंडीच्या सुरुवातीला वातावरणात बदल होऊ लागतो. त्यामुळे शरीराची विशेष काळजी घेणे गरजेचे असते. प्राचीन काळापासून या दिवशी पूर्ण शरीराला तेलाने मालिश करून उटण लावून आंघोळ करण्याची परंपरा आहे. हा उपाय त्वचेला पोषण देतो आणि तिचे संरक्षण करतो. त्यामुळे आपल्या पूर्वजांनी या स्नानाला पूजा-पाठच्या रूपात जोडले आहे.
सूर्योदयापूर्वी स्नान केल्याने शरीरात नवीन ऊर्जा तयार होते आणि पहाटेचा आळस लगेच दूर होतो. पहाटे स्नान केल्याने माणसाच्या आतील नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि मनात नवीन विचार येतात. सकाळी स्नान केल्यावर शरीराला ताजेतवाने वाटते. हे मन शांत करते आणि आजूबाजूचे वातावरण चांगले राहते. दिवाळीच्या दिवशी या नियमांचे पालन केल्याने व्यक्ती प्रत्येक तणावातून मुक्त होऊन सणांच्या तयारीत पूर्ण उत्साहाने सहभागी होते.
## अकाली मृत्यूच्या भीतीपासून मुक्तीची श्रद्धा
असे केल्याने पूर्ण वर्ष अकाली मृत्यू आणि नरकात जाण्याची भीती राहत नाही, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. जो व्यक्ती या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून अभ्यंगस्नान करतो, त्याच्या जीवनातील सर्व समस्या दूर होतात, अशी मान्यता आहे. हे स्नान व्यक्तीला प्रत्येक भीतीपासून दूर ठेवते आणि यामुळे मानसिक शांती मिळते. प्राचीन परंपरा मानणारे लोक आजसुद्धा हे नियम खूप श्रद्धेने पाळतात. आपल्या कुटुंबामध्ये कोणतेही संकट येऊ नये, ही त्यामागील भावना असते. अशा प्रकारे सकाळी लवकर उठून केलेले स्नान जीवनात सुख, शांती आणि सुरक्षा घेऊन येते, असे मानले जाते. (टीप: धर्म आणि ज्योतिष विषयांवरील ही माहिती केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहे.)
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply