गर्भधारणेचा काळ सर्वसाधारणपणे ९ महिन्यांचा मानला जातो, मग डॉक्टर तो नेमकेपणाने ४० आठवडे का मोजतात, हा प्रश्न अनेक महिलांना आणि त्यांच्या कुटुंबांना पडतो. यामागचे कारण वैद्यकीय क्षेत्रातील गर्भधारणेच्या गणनेच्या पद्धतीत दडलेले आहे. ९ महिने आणि ४० आठवडे यामध्ये कोणताही विरोधाभास नसून ती मोजणीची वैज्ञानिक पद्धत आहे.
गर्भधारणेचा काळ कसा मोजला जातो?
डॉक्टर गर्भधारणेचा काळ शेवटच्या पाळीच्या पहिल्या दिवसापासून ४० आठवडे किंवा २८० दिवस असा मोजतात. याला गेस्टेशनल एज म्हणतात. सर्वसाधारण २८ दिवसांच्या पाळीच्या चक्रातील महिलांमध्ये गर्भधारणा पाळी सुरू झाल्यापासून सुमारे दोन आठवड्यांनंतर होते. त्यामुळे जेव्हा एखाद्या महिलेला सांगितले जाते की ती चार आठवड्यांची गर्भवती आहे, तेव्हा प्रत्यक्षात भ्रूण केवळ दोन आठवड्यांपासून विकसित होत असतो. बहुतांश महिलांना गर्भधारणेची नेमकी तारीख लक्षात ठेवण्यापेक्षा शेवटच्या पाळीची तारीख सहज लक्षात राहते, त्यामुळे डॉक्टर याच पद्धतीचा वापर करतात.
मग ९ महिने असे का म्हणतो?
कॅलेंडरचा एक महिना हा चार आठवड्यांपेक्षा किंचित मोठा असतो. चार आठवडे म्हणजे २८ दिवस, परंतु बहुतांश महिन्यांमध्ये ३० किंवा ३१ दिवस असतात. जेव्हा २८० दिवसांना कॅलेंडर महिन्याच्या सरासरी लांबीने, सुमारे ३०.४ दिवसांनी, भागले जाते तेव्हा अंदाजे ९ महिने आणि १ आठवडा असा कालावधी मिळतो. त्यामुळे गर्भधारणा १० महिन्यांची नसते. लोक महिन्याची गणना चार आठवड्यांनी करतात, तर डॉक्टर एकूण ४० आठवडे मोजतात, म्हणूनच हा ताळमेळ बसवताना ९ महिने आणि १ आठवडा असा काळ होतो.
गर्भधारणेचे तीन टप्पे
बाळाच्या विकासावर आणि आईच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी गर्भधारणेचे तीन मुख्य टप्प्यांत विभाजन केले जाते. पहिल्या तिमाहीत, म्हणजे १ ते १२ आठवड्यांत, बाळाचे मुख्य अवयव विकसित होऊ लागतात. सुरुवातीच्या तपासण्या, फॉलिक अ‍ॅसिडचे सप्लिमेंट्स आणि स्क्रिनिंग टेस्टसाठी हा काळ अत्यंत महत्त्वाचा असतो. दुसऱ्या तिमाहीत, १३ ते २७ आठवड्यांत, बाळाची वाढ वेगाने होते आणि आईला बाळाच्या हालचाली जाणवू लागतात. साधारण १८ ते २२ आठवड्यांच्या दरम्यान अ‍ॅनोमाली स्कॅन केला जातो. तिसऱ्या तिमाहीत, २८ ते ४० आठवड्यांत, बाळाचे वजन वाढते, मेंदू आणि फुफ्फुसात परिपक्वता येते आणि आईचे शरीर प्रसूतीसाठी तयार होते.
प्रसूतीची अंदाजित तारीख अंतिम असते का?
शेवटच्या पाळीच्या पहिल्या दिवसापासून ४० आठवडे मोजून प्रसूतीची अंदाजित तारीख काढली जाते. मात्र हे एक अनुमान असते, कोणतीही निश्चित अंतिम तारीख नसते. सर्वच बाळे वेळेवर जन्माला येतात असे नाही. कोणतीही गुंतागुंत नसलेल्या गर्भधारणेमध्ये त्या तारखेच्या आधी किंवा नंतरही नैसर्गिक प्रसूत वेदना सुरू होऊ शकतात. ३७ ते ४० आठवड्यांचा काळ हा फुल टर्म मानला जातो. पहिल्या तिमाहीत केलेले लवकर सोनोग्राफी स्कॅन प्रसूतीची तारीख अचूक ठरवण्यास मदत करते, विशेषतः जेव्हा पाळी अनियमित असते. त्यामुळे शेवटच्या पाळीच्या दिवसापासून सुरू होणारा हा प्रवास योग्य वैद्यकीय मार्गदर्शनाखाली पार पाडणे आणि प्रत्येक टप्प्यावर आरोग्याची काळजी घेणे हाच सुरक्षित प्रसूतीचा मार्ग आहे.
स्रोत: मूळ बातमी
Leave a Reply