हरितगृहातील फुलशेतीतून भोरच्या शेतकऱ्याची यशोगाथा

उच्च शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर नोकरी किंवा व्यवसायाची वाट निवडण्याऐवजी शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रयोग करण्याचा निर्णय घेणाऱ्या भोर तालुक्यातील एका महिला शेतकऱ्याची वाटचाल सध्या चर्चेत आहे. हरितगृहात फुलशेती आणि पालेभाज्यांची लागवड करून त्यांनी कमी जागेत जास्त उत्पादन मिळवण्याची किमया साधली आहे.

पारंपरिक शेतीऐवजी आधुनिक वाट

लग्नानंतर त्यांनी एमकॉमचे शिक्षण पूर्ण केले. भोर तालुक्यातील बालवडी येथे लग्न करून आल्यानंतर त्यांनी पतीकडे मोटार किंवा बंगल्याची अपेक्षा न ठेवता लागवडीयोग्य शेतजमीन खरेदी करण्याचा आग्रह धरला आणि तो पूर्णही केला. सन २०१९ मध्ये नाटंबी येथे ७० गुंठे जागा खरेदी करण्यात आली. भोर शाखेच्या अर्थसाहाय्याने ३० गुंठे क्षेत्रात पॉलिहाऊस उभारण्यात आले. तीन किलोमीटर अंतरावरून नीरा नदीचे पाणी जलवाहिनीद्वारे शेतापर्यंत आणण्यात आले. भातशेतीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या परिसरात रासायनिक खते, औषधे, योग्य तण नियंत्रण, पाणी व्यवस्थापन, बुरशीनाशक आणि कीड नियंत्रण तसेच सेंद्रिय जीवाणू खताचा वापर करून नैसर्गिक पद्धतीने नगदी पिकांचे भरघोस उत्पादन घेण्यात आले.

नैसर्गिक शेती आणि कमी खर्चात जास्त नफा

गेल्या आठ वर्षांत जरबेरा, गुलछडी आणि रंगीत ढोबळी मिरची अशी विविध नगदी पिके आलटून पालटून घेतली जात आहेत. बाजारपेठेतील मागणी, हमखास उत्पन्न देणारे पीक, योग्य नियोजन आणि स्वतःचे व्यवस्थापन यांचा मेळ साधत शेतीत प्रगती करण्यात आली आहे. गेल्या वर्षभरापासून नैसर्गिक शेतीकडे वळण्यात आले आहे. देशी गाईंचे गोमूत्र आणि शेण यांपासून जीवामृत तयार करून खत आणि कीटकनाशक फवारणीसाठी त्याचा वापर केला जातो. त्यामुळे औषधे आणि फवारणीवरील खर्चात मोठी बचत होते, तर फुले टवटवीत आणि ताजी राहिल्याने पुण्यातील मार्केट यार्डात त्यांना चढा दर मिळतो. ठिबक सिंचनाच्या साहाय्याने नियंत्रित वातावरणात पिके घेतल्याने कमी जागेत जास्त उत्पादन आणि दर्जा टिकवून ठेवणे शक्य झाले आहे. दर दोन दिवसांनी फुले आणि मिरचीची तोडणी, फवारणी, ठिबकमधून खते सोडणे आणि पाणी देणे ही कामे केली जातात. दर्जानुसार फुलांचे वर्गीकरण करून स्वतः बाजारपेठेत विक्रीसाठी पाठवले जाते. या नगदी पिकांतून दरवर्षी लाखो रुपयांची उलाढाल होते. शेतीला पूरक व्यवसाय म्हणून १० गुंठ्यांत १० हजार पक्ष्यांचा कुक्कुटपालन व्यवसायही केला जातो आणि भविष्यात वातानुकूलित कुक्कुटपालन करण्याचा मानस आहे.

पुरस्कार आणि महिलांना पाठबळ

कुटुंबाची जबाबदारी आणि प्रपंच सांभाळत समाजकार्यातही त्या अग्रेसर आहेत. महिला बचत गटांमार्फत शहरी आणि ग्रामीण महिलांना आर्थिक पाठबळ दिले जाते. या कामासाठी त्यांना तनिष्का महिला व्यासपीठ २०२२-२३ प्रगतशील शेतकरी, उन्नती महिला प्रतिष्ठान भोरचा युवा शेतकरी पुरस्कार २०२३, सकल मराठा समाज भोरचा आदर्श प्रयोगशील शेतकरी सन्मान २०२३, महाराष्ट्र राज्य आंबा उत्पादक संघाचा आदर्श महिला युवा पुरस्कार २०२४ आणि साहित्य सहवास मंडळाचा प्रगतशील शेतकरी पुरस्कार २०२५ असे अनेक सन्मान मिळाले आहेत.

स्रोत: मूळ बातमी